Bandırma

1979'ncu ocak ayının 17'sinde Bandırma'da dünyaya gelmişim...Peki nasıl bir yer bu çok sevdiğim Bandırma?


Bandırma’nın içinde bulunduğu bölgede yapılan kazı ve araştırmalardan, bu alanda M.Ö. 6. Bin yılının ortalarına uzanan Neolitik ve 5. Bin yılının sonlarına uzanan Kalkolithik yerleşmelerin olduğu tespit edilmiştir. Ancak kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir.

Çeşitli araştırmalardan, Bandırma’nın M.Ö 8. veya 9. yy’lar arasında, Kapıdağ yarımadasındaki Kyzikos şehri ile aynı zamanda kurulmuş olabileceği sonucuna varılmıştır. Bir balıkçı köyü olan ve Kyzikos şehir devletinin limanı olarak da kullanılan Bandırma, o yıllarda Güvenilir Liman anlamına geldiği düşünülen Panormos olarak anılıyordu. Panormos adının "Güvenilir Liman" anlamına geldiği bazı tarihçilerce reddedilmekte, bu adın "Yeşil Ova" anlamına geldiği ve bugün hava üssünün bulunduğu, şimdiki şehir merkezinin biraz dışında kalan düzlük yörenin o dönemlerde çeşitli eğlencelerin yanı sıra büyük güreş ve başka spor müsabakalarının da düzenlendiği bir şenlik alanı olduğu, şehrin adının bu düzlükten geldiği ileri sürülmektedir.



Bandırma tarihi üzerine bir başka tartışma konusu da Helenistik dönem masalcısı Ezop'un Bandırmalı olup olmadığıdır.

Cevat Şakir (Halikarnas Balıkçısı), bu savı ileri sürdüyse de yörenin tarihinin araştırılmasında büyük katkısı olan Reşit Mazhar Ertüzün ve Ege Üniversitesi'nden Arkeoloji Profesörü Tomris Bakır, bu sava karşı çıkmakta, bu yanılgıya yol açanın antik çağda Aisopos adıyla anılan Bandırma civarındaki akarsu olduğunu belirtmektedirler. Bandırma'nın yakınındaki Gönen ilçesinin eski adı da Aisepos‘tur. Bu, kasabanın yanından geçen çayın adıdır.

Bandırma’ya Türkler’in girişi ise Anadolu’da ilk Türk Devletini kuran Kutalmışoğlu Süleyman Bey’in 1076 yılında Kyzikos’la birlikte Aydıncık ve Bandırma’yı fethetmesiyle gerçekleşmiştir. 1106 yılında Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan’ın vefatı sonrası bölge tekrar Bizans egemenliğine geçmiştir. 1115 yılında Bölgeye hücum eden Türkler Bursa ve Apollonia’yı alarak Kyzikos ve Panormos üzerine yürümüşler, ancak Haçlılar’ın ardı arkası kesilmeyen akınları karşısında geri çekilmişler bölge Bizans egemenliğinde kalmıştır.



Bandırma’nın gelişmesinde Padişah’ın Dergah-ı Ali çavuşlarından Haydar Çavuş’un Bandırma’ya yerleşmesi önemli bir etken olmuştur. Bazı kaynaklarda Bandırma’ya sürgün olarak gönderildiği belirtilen Haydar Çavuş, sahilde kendi adını taşıyan bir cami, medrese, hamam, beş ev, on dükkân yaptırmıştır. Bu eserleri vakıf olarak Bandırma’ya bırakan Haydar Çavuş’un bundan sonraki yaşamı konusunda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

1874 yılında büyük bir yangın geçiren Bandırma’nın tamamına yakını bu yangında harap olmuştur. Yangın sonrası Bandırma kısa zamanda yeniden onarılmış, Haydar Çavuş camii de 11 yılda kagir olarak yeniden yapılmıştır. 1876-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda, Kırım ve Romanya’dan göç eden Tatarlar’ın Bandırma’ya yerleştirilmesi şehirde bir canlanmaya ve nüfusunun artmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler sonrası Bandırma, 1878 yılında Karesi Sancağı’na (Balıkesir) bağlı bir ilçe merkezi haline getirilmiştir.

I. Dünya Savaşı yıllarında Bandırma, Çanakkale Boğazı’nın kapatılması ile bölgesel olarak büyük bir önem kazanmıştır. Savaş sonrası 2 Temmuz 1920 tarihinde Yunanlılar tarafindan işgal edilen Bandırma Büyük Taarruz sırasında Türk birliklerinin kente girmesiyle 17 Eylül 1922 tarihinde işgalden kurtarılmıştır. Bandırma'nın hemen yanında bulunan, kent merkezinden ve Erdek'in batısından görülebilen Ayyıldız Tepede bu işgalden kurtuluşu ve zaferi sembolize eden bir anıt bulunmaktadır. Son Kurşun Anıtı olarak bilinen bu anıt, 1974 yılında betondan yapılmış tüfeklerin çatılmasıyla oluşturulmuş olup, anıtın hemen yanında Bandırma’nın kurtuluşu sırasında şehit olan 80 kahramanın isimlerinin yer aldığı iki de kitabeye sahiptir.

Sosyo-Ekonomik Göstergeler

Nüfus: 129,000
Şehirleşme oranı: 85,27
Nüfus yoğunluğu: 215
Sanayi sektöründe çalışanların oranı(%): 15,77
Tarım sektöründe çalışanların oranı(%): 31,83
Hizmet sektöründe çalışanların oranı(%): 52,40
İşsizlik oranı(%): 6,97 (Türkiye'de 287.sırada)
Okur-Yazar oranı(%): 93,10 (37.sırada)
Kişi başına genel bütçe geliri (TL): 706,831 (12.sırada)
Vergi gelirlerinde ülke içindeki payı(%): 0,32643 (19.sırada)
Ayrıca sosyo-ekonomik açıdan Bandırma, 852 ilçe ve 78 il arasında (İstanbul, İzmir ve Ankara liste dışı) arasında Türkiye'nin 23. gelişmiş kentidir.[1]


Bandırma'nın özellikleri

Türkiye'nin, Ortadoğu'nun en büyük gübre fabrikası(BAGFAŞ)
Türkiye'nin 5. büyük limanı(Bandırma Limanı)
Türkiye'nin 6. Jet Üssü (Askeri)
Bor fabrikası(Etibor)
Türkiye piliç sektörünün merkezi
Türkiye'nin nüfus açısından 7. büyük ilçesi
1 adet organize sanayi bölgesi (yapımda)
1 adet Küçüksanayi Bölgesi
Rüzgar elektrik santrali
Doğalgaz Kombine Çevrim Termik Santrali (22 Ekim 2008'de temeli atıldı.)

Limanı ve gelişmiş sanayi tesisleriyle ekonomisi canlılık göstermektedir. Türkiye'de üretilen
kimyasal gübrenin % 15i (BAGFAS-Bandırma Gübre Fabrikaları A.Ş.),
etlik civcivin % 25'i,
yumurtalık civcivin ise % 20'si,
beyaz etin % 22'si (Banvit, Şeker Piliç...),
yumurtanın % 22'si Bandırma'da üretilmektedir.

Dünyanın en önemli madenlerindenden biri olan bor minerali de bölgede bulunan ve Etibor A.Ş.'ye bağlı Hidrojen Peroksit fabrikasında işlenmektedir.

Bandırma Limanı, İstanbul'dan sonra 3.000.000 Ton/yıl kapasitesi ile Marmara denizindeki en büyük ikinci limandır. 20.000 grostona kadar 15 adet gemi aynı anda yanaşıp yükleme ve boşaltma yapabilmektedir. Türkiye'nin dökme yük limanı olan Bandırma Limanı'ndan 2001 yılında, 51 değişik ülkeye toplam 240 milyon 197 bin 554 dolarlık sanayi ürünü ihraç edilmiştir. Buna karşılık limana, 23 ülkeden yabancı bandıralı gemilerle 154 milyon 891 bin 403 dolar değerinde değişik sanayi ürünü ve tarım ürünü gelmiştir. 2001 yılında Bandırma Limanı'ndan yapılan ihracatın 184 milyon 316 bin dolarlık bölümü, ilçede boraks asit tesisleri bulunan Eti Holding A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiştir. Eti Holding A.Ş Bandırma Limanı'ndan 42 ülkeye, boraks penahidrat, boraks ve bor madenleri, kolemanit, tinkal cevheri ihraç etmektedir.